Een leegstaand kantoorpand dat geschikt lijkt voor woningen. Een grote woning die kan worden gesplitst in meerdere appartementen. Of een gebouw met mogelijkheden voor woningdelen, tijdelijke bewoning of optoppen. Veel van dergelijke initiatieven stranden bij de gemeente.
Dat gebeurt vaak vanwege bestaand beleid, parkeerdruk of zorgen over leefbaarheid. Soms speelt ook weerstand tegen de doelgroep waarvoor de woonruimte bedoeld is. Daardoor blijven plannen liggen die wel degelijk kunnen bijdragen aan het verminderen van de woningnood.
Met de komst van de Wet versterking regie volkshuisvesting, beter bekend als de Regiewet, verandert het speelveld. De wet treedt naar verwachting op 1 juli 2026 in werking en legt extra nadruk op het creëren van woonruimte. Daardoor kunnen eerder afgewezen plannen opnieuw interessant worden.
Regiewet en bestaand vastgoed als oplossing voor de woningnood
De woningnood blijft onverminderd groot. Daarom richt het Rijk zich niet langer uitsluitend op nieuwbouw. Ook bestaand vastgoed moet beter worden benut.
Dat betekent meer aandacht voor transformatie van kantoren, woningsplitsing, woningdelen, optoppen en andere vormen van intensiever ruimtegebruik. Waar gemeenten voorheen vaak terughoudend waren, wordt nu steeds meer verwacht dat zij actief bijdragen aan oplossingen voor de woningmarkt.
De centrale vraag verschuift daardoor. Niet alleen of een plan exact past binnen bestaand beleid, maar vooral of het initiatief kan bijdragen aan de woningopgave en onder welke voorwaarden dat mogelijk kan worden gemaakt.
Gemeentelijk beleid is niet altijd het laatste woord
Een veelgehoorde reden voor afwijzing is dat een plan niet past binnen het gemeentelijke beleid. Dat kan een legitiem uitgangspunt zijn. Gemeenten moeten rekening houden met belangen zoals leefbaarheid, veiligheid, verkeersdrukte en parkeren.
Tegelijkertijd is beleid niet statisch. Maatschappelijke omstandigheden veranderen en de woningnood vraagt om nieuwe afwegingen. Beleid dat enkele jaren geleden logisch leek, kan inmiddels een belemmering vormen voor het realiseren van extra woonruimte.
Juist daarom kan het zinvol zijn kritisch te kijken naar een eerdere afwijzing. Is destijds voldoende onderzocht of het plan onder voorwaarden wel mogelijk was? En sluit de motivering nog aan bij de huidige woningmarkt en de landelijke beleidsdoelen?
Eerder afgewezen woningplan opnieuw beoordelen
Voor vastgoedeigenaren, ontwikkelaars en beleggers kan dit een geschikt moment zijn om een eerder afgewezen woningplan opnieuw tegen het licht te houden.
Dat geldt met name voor plannen rond transformatie, woningsplitsing, woningdelen, tijdelijke bewoning of optoppen. Een aanvraag die enkele jaren geleden weinig kans maakte, kan vandaag in een andere beleidscontext terechtkomen.
Een sterke aanvraag richt zich daarbij niet uitsluitend op het vastgoed zelf. Relevant is vooral hoeveel extra woonruimte ontstaat, voor welke doelgroep het initiatief bedoeld is en hoe het plan aansluit bij de landelijke ambitie om bestaand vastgoed beter te benutten.
Tot slot
De Regiewet betekent niet dat ieder woningplan automatisch wordt goedgekeurd. Gemeenten blijven verplicht om belangen zorgvuldig af te wegen en ook aspecten zoals veiligheid, leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit blijven een belangrijke rol spelen.
Wel is duidelijk dat de bestuurlijke wind draait. De focus verschuift van het zoeken naar redenen om een initiatief af te wijzen naar het onderzoeken van mogelijkheden om extra woonruimte te realiseren.
Vragen over de Regiewet, transformatie van bestaand vastgoed, woningsplitsing, woningdelen, optoppen of een eerder afgewezen woningplan? Neem dan gerust contact op met Meena Kashyap, Tim Gijtenbeek of één van onze andere specialisten. Zij denken graag mee over de juridische mogelijkheden en kansen van een initiatief.
De inhoud van deze blog is actueel op de datum van publicatie, maar het recht is voortdurend in beweging. Voor de meest recente juridische inzichten, neem gerust contact op met ons kantoor via [email protected] of 020 – 676 2500.