In deze blog wordt het ontslag van twee docenten besproken. De ene docent zweeg, terwijl zij had moeten spreken. De andere sprak zich uit en stelde dat de universiteit haar het zwijgen wilde opleggen. In beide gevallen hield het ontslag stand.
Ontslag op staande voet voor schending van de meldplicht
In de eerste zaak is een docente op staande voet ontslagen omdat zij een seksuele “relatie” tussen haar minderjarige dochter en een collega-docent had verzwegen. Dit terwijl voor docenten een meldplicht geldt bij (vermoedens van) een seksueel misdrijf met een minderjarige leerling. Met diezelfde collega had de docente zelf ook een jarenlange geheime relatie. De docente wilde haar dochter beschermen, die kampte met ernstige psychische problemen. Begrijpelijk, vond de rechtbank, die oordeelde dat zij het belang van haar dochter mocht laten prevaleren boven de meldplicht.
Het Gerechtshof dacht daar anders over. De meldplicht volgt uit de wet en laat geen ruimte voor eigen interpretatie. Juist om te voorkomen dat medewerkers zelf moeten afwegen of zij moeten melden. De docente had de moeilijke situatie van haar eigen dochter niet boven de veiligheid van de andere leerlingen mogen plaatsen.
Vrijheid van meningsuiting beschermt niet als er al meer aan de hand was
In de tweede zaak koos een universitair hoofddocente juist wél voor spreken. Zij publiceerde een kritisch essay over (de uitwerking van) het genderbeleid van haar universiteit en beriep zich op het recht van vrijheid van meningsuiting toen haar arbeidsovereenkomst jaren later werd ontbonden.
Volgens de Hoge Raad was de vrijheid van meningsuiting niet in het geding. Het conflict liep al jaren en was al ruim voor publicatie van het essay ontstaan. Bovendien bestond de moeizame relatie uit meerdere incidenten. Het essay was slechts één schakel in een langere keten van gebeurtenissen, maar geen essentiële schakel. Zonder het essay was het ontbindingsverzoek er ook gekomen. De arbeidsovereenkomst werd ontbonden wegens een verstoorde verhouding.
Wat betekent dit voor werknemers en werkgevers?
Voor werknemers in het onderwijs geldt een strikte meldplicht en kan schending zelfs leiden tot ontslag op staande voet. Ook voor werkgevers en werknemers die niet aan een wettelijke meldplicht zijn gebonden, heeft deze uitspraak mogelijk gevolgen. Als een strikt nageleefde gedragscode een meldplicht bevat, kan schending daarvan mogelijk ook tot ontslag leiden.
Over de vrijheid van meningsuiting: Werknemers hebben het recht zich uit te spreken, ook kritisch over hun werkgever. Dat recht beschermt echter niet automatisch tegen ontslag. Pas als het ontslag uitsluitend of hoofdzakelijk het gevolg is van de uiting, kan sprake zijn van een inbreuk.
Tot slot
Twijfelt u over een melding, een schorsing of een (voorgenomen) ontslag? Zorg dan dat u tijdig juridisch advies inwint. Neem gerust contact op met Claudia van Hooff, Charlotte Koopman of één van onze arbeidsrechtspecialisten.
Bron:
- Hoge Raad 11 juli 2025, ECLI:NL:HR:2025:140
- Hof Arnhem-Leeuwarden 23 maart 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:1714
De inhoud van deze blog is actueel op de datum van publicatie, maar het recht is voortdurend in beweging. Voor de meest recente juridische inzichten, neem gerust contact op met ons kantoor via [email protected] of 020 – 676 2500.